- 09903388716
تعمیرات پکیج کرج بزرگ
منبع انبساط، قطعهای است که در مدار گرمایشی پکیج نصب میشود و وظیفهاش جذب افزایش حجم آب در اثر گرم شدن و ثابت نگهداشتن فشار مدار است. منبع انبساط بهطور کلی به دو نوع باز و بسته تقسیم میشود. در پکیجهای گرمایشی از نوع بستهی آن استفاده میشود.
نوع بستهی منبع انبساط، یک مخزن فولادی دوجداره است که از دو صفحه تشکیل شده و در میان آنها، دیافراگمی لاستیکی قرار دارد. این دیافراگم، دو بخش مخزن را کاملاً از هم جدا میکند. در یک طرف دیافراگم، هوا یا نیتروژن با فشاری در حدود ۱ bar و در طرف دیگر، آب مدار گرمایشی با فشاری حدود ۱.۵ bar قرار دارد. هنگامیکه دمای آب به حدود ۸۵ درجه سانتیگراد میرسد، حجم آن حدود ۳٪ افزایش مییابد. در صورت نبود منبع انبساط، این افزایش حجم و فشار میتواند موجب آسیب جدی به پکیج و حتی ساختمان شود. منبع انبساط با کمک دیافراگم خود این فشار را جذب میکند و در صورتی که فشار مدار کمی کاهش یابد، میتواند آن را نیز تا حدودی جبران کند.
• منبع انبساط باید پیش از پمپ و در مسیر برگشت آبگرم مدار گرمایشی نصب شود تا عملکرد پمپ تأثیر کمتری بر آن داشته باشد. اگر منبع انبساط پس از پمپ نصب شود، در مسیر رفت مدار قرار میگیرد؛ در این صورت فشار سیستم ناپایدار میشود و پمپ بدون نقطهی فشار مرجع کار میکند. این وضعیت باعث نوسان فشار، عملکرد نادرست شیر اطمینان، و حتی کاهش عمر پمپ میشود.
• با فشار اولیهای در حدود ۱bar، منبع انبساط یک نقطهی فشار ثابت در ورودی پمپ ایجاد میکند که باعث عملکرد بهتر پمپ میشود.
• اگر حجم آب مدار گرمایشی بیش از ظرفیت منبع انبساط باشد، باید از منبع بزرگتری استفاده کرد یا منبع دومی بهصورت موازی به مدار افزود.
• در زمان تنظیم فشار منبع انبساط (مثلاً هنگام راهاندازی اولیه)، دستگاه باید خاموش باشد و هیچ آبی در مدار نباشد.
• منبع انبساط در شکلها و ظرفیتهای مختلفی تولید میشود. شکلهای رایج آن برای پکیجها معمولاً دایرهای یا مستطیلی هستند.
• ظرفیت رایج منابع انبساط برای پکیجهای خانگی، ۶، ۸ یا ۱۰ لیتر است.
• فشار تقریبی این منابع معمولاً حدود ۱bar است.
• اگر آبگیری سیستم و لولهها بهسرعت و در مدتزمان کوتاهی انجام شود، ممکن است فشار باد منبع انبساط بیش از حد معمول باشد.
• عمر مفید منبع انبساط در پکیجها بهطور میانگین بین سه تا چهار سال است و پس از این زمان حتی اگر دیافراگم آن پاره هم نشود، ویژگی ارتجاعیاش را از دست میدهد.
• اگر با فشار دادن والو هوای منبع، هوا خارج شود، منبع سالم است. اگر آب با فشار خارج شود، یعنی دیافراگم سوراخ شده، و اگر هیچچیز خارج نشود، یعنی منبع فاقد باد است و باید باد تنظیم شود. البته در صورتی که هوا خارج شود، باید فشار آن نیز بررسی شود تا مطابق با استاندارد باشد.
• در صورتی که منبع انبساط فاقد باد باشد، هنگام روشن شدن دستگاه، فشار مدار شروع به افزایش میکند تا جاییکه شیر اطمینان فعال شود.
• اگر منبع انبساط بهجای ۱bar با فشار ۰.۵bar شارژ شود، دیافراگم داخل مخزن بیشتر جمع میشود و حجم مفید کمتری برای جذب افزایش حجم آب باقی میماند. در نتیجه، با گرم شدن آب و افزایش حجم آن، فشار مدار گرمایش بهسرعت افزایش مییابد.
• در صورت استفاده از نیتروژن (ازت) بهجای هوا برای شارژ منبع انبساط، میزان خوردگی دیوارهی فلزی منبع کاهش مییابد.
اگر مسیر به منبع انبساط مسدود شود، فشار مدار گرمایش در زمانی که دستگاه روشن است، افزایش پیدا خواهد کرد.
در صورتی که فشار منبع انبساط کمتر از حد مجاز باشد یا والو آن نشتی داشته باشد، سیستم برای رسیدن به فشار ۱.۵ bar، آب بیشتری وارد میکند. پس از روشن شدن پکیج، حجم آب بهدلیل افزایش دما بالا میرود و چون منبع انبساط توانایی جذب این حجم را ندارد، فشار بهسرعت بالا میرود و شیر اطمینان باز شده و مقداری از آب سیستم را تخلیه میکند.
زمانی که پکیج خاموش میشود، چون گرمایی وارد مدار نمیشود، حجم آب کاهش مییابد و از آنجا که بخشی از آب هم تخلیه شده، فشار بهشدت افت میکند. در نتیجه، سیستم دوباره نیاز به آبگیری خواهد داشت. این فرآیند تکرار میشود و باعث نوسان عقربهی فشار روی دستگاه میگردد. این نوسان ممکن است باعث اشتباه در تشخیص نشتی در مدار شود. اما در واقع، مشکل با تنظیم فشار منبع انبساط برطرف خواهد شد.
برای تنظیم باد منبع انبساط یا تعویض قطعاتی مانند سنسور NTC مستغرق، باید آب دستگاه بهطور کامل تخلیه شود. برای جلوگیری از تخلیهی کل آب موجود در مدار گرمایشی (که معمولاً سختیگیری هم شده است)، میتوان شیرهای ۳/۴ رفت و برگشت مدار گرمایش را بست.
در فرآیند تنظیم فشار باد منبع انبساط، ابتدا آب موجود در پکیج را تخلیه میکنیم. سپس هنگامی که هیچ فشاری پشت دیافراگم وجود ندارد، میتوان منبع انبساط را تا فشار مناسب باد زد.
دو نوع شیر اطمینان متداول وجود دارد:
۱) شیر اطمینان حساس به فشار و دما که معمولاً روی آبگرمکنهای ایستاده مخزنی نصب میشود.
۲) شیر اطمینان حساس فقط به فشار که این مدل روی پکیجها نصب میگردد.
• هر سیستم بسته حرارتی مانند پکیج دیواری باید به شیر اطمینان مجهز باشد. در صورتی که فشار مدار گرمایشی بیش از حدود 3bar شود، این شیر با تخلیه مقداری از آب مدار، فشار را به زیر bar 3 کاهش میدهد تا از آسیب به اجزای دستگاه و مدار جلوگیری شود.
• افزایش فشار مدار گرمایشی معمولاً به دلیل افزایش دمای آب یا پر شدن بیش از حد مدار اتفاق میافتد. شیر اطمینان معمولاً در مسیر رفت مدار گرمایشی نصب میشود.
• شیر اطمینان برای پکیجها در دو نوع برنجی و پلیمری ساخته شده و قسمت بالایی آن معمولاً به رنگ قرمز است.
• خروجی شیر اطمینان باید به وسیله یک شلنگ به خارج از محوطه دستگاه هدایت شود تا هنگام عمل کردن آن، آسیبی به برد الکترونیکی دستگاه یا افراد وارد نشود.
• در برخی پکیجهای مخزندار، علاوه بر شیر اطمینان مدار گرمایش، یک شیر اطمینان ۷ بار نیز در مدار آب گرم مصرفی نصب میکنند.
بایپس نوعی شیر یک طرفه است که برای افزایش ایمنی پکیج طراحی شده و به سرویسکار در تشخیص عیب دستگاه کمک میکند.
زمانی که مسیر گردش آب در مدار گرمایشی مسدود شود یا فشار آن به شدت کاهش یابد، یا به هر دلیلی حدود ۷۵٪ مسیر بسته شود، برای جلوگیری از آسیب به پمپ و مبدل دستگاه، باید یک مسیر فرعی باز شود تا گردش آب در پمپ و مبدل ادامه پیدا کند.
• شیر بایپس باعث میشود که آب از مسیر رفت مدار گرمایشی به مسیر برگشت انتقال یابد، به عبارتی، آب از مسیر کوتاه وارد پمپ شده و در سیکل کوتاه به گردش خود ادامه میدهد.
• در دستگاههای قدیمی، مسیر مجزایی برای بایپس وجود دارد. در برخی مدلهای جدید مانند مدلهای M و K ایران رادیاتور، شیر بایپس در بلوک سمت چپ دستگاه طراحی شده است که در صورت مسدود شدن مدار، آب را از مبدل ثانویه عبور داده و در سیکل کوتاه به گردش درمیآورد.
• در برخی دستگاههای دو مبدله شیر بایپس طراحی نشده است. در این حالت، اگر ۷۵٪ مسیر بسته شود، فشار آب باعث جمع شدن فنر شیر سهراهی موتوری شده و آب از مبدل ثانویه عبور میکند و به گردش درمیآید. در این دستگاهها، شیر سهراهی موتوری باید به صورت افقی نصب شود.
• شیر بایپس در صورت مسدود شدن مدار، میتواند حداکثر تا ۳۵۰ لیتر آب در ساعت را از خود عبور دهد.
• طراحی شیر بایپس باید متناسب با قدرت پمپ باشد. در زمان تعویض پمپ، بهتر است شیر بایپس نیز تعویض شود. زیرا اگر قدرت پمپ زیاد و شیر بایپس ضعیف باشد، آب بیشتر از مسیر بایپس عبور کرده و به مسیر گرمایشی نمیرود که باعث اختلال عملکرد پکیج میشود. برعکس، اگر شیر بایپس قویتر از پمپ باشد، در صورت مسدود شدن مسیر، نمیتواند به موقع باز شود.
• در پکیجهای تکمبدله، شیر بایپس فقط در حالت زمستانه فعال است؛ زیرا در حالت تابستانه، پمپ دستگاه خاموش بوده و گردش آب در مدار گرمایشی وجود ندارد.
• اگر در حالت زمستانه مدار گرمایشی به هر دلیلی مسدود شود و شیر بایپس عمل کند، NTCR (ترموستات کنترل کننده) پکیج را خاموش خواهد کرد.
• در این حالت، اگر پمپ کار نکند، مدار بایپس نیز فعال نمیشود و گردش آب قطع میگردد. این باعث میشود دستگاه به نقطه جوش برسد.
• در پکیجهای دو مبدله، اگر در حالت تابستانه مسیر آب گرم مصرفی مسدود شود، آب گرم مصرفی تولید نمیشود و ترموستات دستگاه را خاموش میکند.
• در حالت زمستانه، اگر شیر بایپس عمل کند، آب مدار گرمایشی به میزان کافی گرم نخواهد شد و در نتیجه، رادیاتورها یا دیگر وسایل گرمایشی کارایی لازم را نخواهند داشت. در این شرایط، NTCR دستگاه را خاموش خواهد کرد.
مانومتر یا فشارسنج یکی از اجزای اصلی پکیج است که بر روی تمام پکیجها نصب میشود و وظیفهی نمایش فشار مدار گرمایشی (یا مدار بلند) را بر عهده دارد.
در اغلب پکیجها، مانومتر به صورت عقربهای است؛ اما در برخی مدلهای وارداتی، میزان فشار به صورت عددی بر روی صفحهنمایش دیجیتال دستگاه دیده میشود.
فشار مناسب برای مدار گرمایش باید در بازهای بین ۱bar تا ۱.۵bar تنظیم شود. این فشار نباید از ۰.۵bar کمتر باشد؛ زیرا در این صورت، دستگاه روشن نخواهد شد. از سوی دیگر، اگر فشار به بیش از ۳bar برسد، شیر اطمینان فعال میشود و با تخلیهی بخشی از آب مدار گرمایشی، فشار را به کمتر از ۳bar کاهش میدهد.
با این حال، فشار بیش از ۲bar نیز برای عملکرد بهینهی دستگاه و سلامت مدار گرمایش مناسب نیست و ممکن است به اجزای سیستم آسیب وارد کند.
ترمومتر یا دماسنج برای اندازهگیری دمای آب در پکیجها مورد استفاده قرار میگیرد. در برخی مدلها، این تجهیز به صورت مستقل و عقربهای یا دیجیتال وجود دارد؛ اما به طور کلی، در پکیجها این NTCها هستند که وظیفهی ارسال اطلاعات دمایی را به برد الکترونیکی دستگاه بر عهده دارند. برد نیز با استفاده از این دادهها، عملکرد پکیج را مدیریت و کنترل میکند.
در برخی مدلها، مانند پکیجهای کالدا ونزیای بوتان، از ترمومانومتر دو منظوره استفاده شده است که هم فشار و هم دما را بهصورت همزمان و بهشکل عقربهای نمایش میدهد.
بعضی از پکیجها مجهز به شیر تخلیه هستند. این شیر برای تخلیهی آب مدار گرمایش در مواقع ضروری مانند انجام تعمیرات یا جلوگیری از یخزدگی سیستم در فصول سرد کاربرد دارد.
توجه مهم: تخلیهی آب مدار از طریق شیر اطمینان، روش اصولی و توصیهشدهای نیست؛ زیرا این کار ممکن است به شیر اطمینان آسیب وارد کرده و عملکرد آن را مختل کند.