تعمیرات پکیج کرج بزرگ

الکترود جرقه‌زن و حسگر شعله پکیج چه وظیفه‌ای دارند؟

فهرست مطالب

الکترود جرقه زن و میله یونیزاسیون

الکترود جرقه‌زن و حسگر شعله (میله یونیزاسیون)

الکترود جرقه‌زن و حسگر شعله در پکیج‌ها بر روی برنرهای مشعل نصب می‌شوند. در هنگام روشن شدن

دستگاه ابتدا الکترود جرقه‌زن شروع به جرقه‌زنی می‌کند، سپس شیر گاز باز می‌شود و شعله تشکیل خواهد

شد، اگر حسگر شعله، شعله را حس کند، شعله پایدار می‌شود. در غیر این صورت، جرقه به مدت ۷ ثانیه تکرار

شده و در کنار شعله قطع می‌شود. بنابراین، الکترود جرقه‌زن و حسگر شعله همواره با هم کار می‌کنند، بطوریکه

حسگر شعله تایید کننده الکترود جرقه‌زن و ایجاد شعله است.

الکترود جرقه‌زن

الکترود جرقه‌زن قطعه‌ای است در پکیج که وظیفه آن ایجاد جرقه پیش از باز شدن شیر گاز به‌منظور تشکیل

شعله است.

اجزاء:

۱) برد جرقه‌زنی

۲) کابل رابط جرقه

۳) الکترود جرقه

۴) چینی الکترود جرقه

نکات:

کار الکترود جرقه‌زن، ایجاد جرقه و روشن کردن مخلوط گاز و هوا در سطح مشعل است. ولتاژ لازم بوسیله

ترانس جرقه تأمین می‌شود. این ترانس از نوع افزاینده ولتاژ است، یعنی ولتاژ ۲۲۰ ولت را تا حدود ۱۸۰۰۰

ولت افزایش می‌دهد. ترانسفورماتور دارای دو سیم‌پیچ اولیه و ثانویه است که در نوع افزاینده ولتاژ، تعداد دور

سیم‌پیچ اولیه کمتر از ثانویه است.

• فاصله الکترود جرقه‌زن تک از سطح مشعل ۳ تا ۵ میلی‌متر است.

• فاصله الکترودهای جرقه‌زن دوتایی از یکدیگر ۳ تا ۵ میلی‌متر و نسبت به سطح مشعل ۷ تا ۹ میلی‌متر

است.

• حداقل مقاومت بین سرامیک (چینی) و زمین باید بزرگتر از ۶۰ مگااهم باشد.

• مقاومت بین سرامیک الکترود (چینی الکترود) و کابل اتصال باید بزرگتر از ۶۰ مگااهم باشد.

عملکرد:

برد جرقه‌زن وظیفه ایجاد ولتاژ مستقیم (DC) با ولتاژ حدود ۱۸۰۰۰ ولت و قطع و وصل آن به‌منظور جرقه‌زنی را به عهده دارد. برد جرقه‌زن در پکیج‌های قدیمی بصورت جدا از برد کنترل است، ولی در پکیج‌های جدید بخشی از برد کنترل محسوب می‌شود. کابل خروجی الکترود جرقه‌زن از برد جرقه بصورت تک الکترودی یا دو الکترودی است. پکیج‌هایی که دارای جرقه‌زن تک الکترودی هستند، کابل الکترود جرقه‌زن قطب مثبت و بدنه پکیج قطب منفی را تشکیل می‌دهند، اما دستگاه‌هایی که دارای جرقه‌زن دو الکترودی هستند، کابل‌های مثبت و منفی از روی برد به سر مشعل ادامه می‌یابند و به فاصله ۳ میلی‌متر از هم قرار می‌گیرند.

برای جلوگیری از نشت الکتریسیته به بدنه مشعل، معمولاً الکترودها را در مجاور مشعل با عایق چینی ایزوله می‌کنند.

هنگامی که پکیج شروع به جرقه‌زنی می‌کند، باید مسیر دودکش باز باشد تا جرقه زده شود. بنابراین، قبل از ایجاد جرقه، پرشر سوئیچ هوا شروع به کار می‌کند. هنگامی که پکیج جرقه می‌زند، اگر شعله حس نشود، جرقه به مدت ۷ ثانیه تکرار شده و جرقه به همراه شعله قطع می‌شود. جرقه‌زن و حسگر شعله با هم شروع به کار می‌کنند و هنگامی که شعله حس شود، جرقه قطع می‌شود. در برخی از پکیج‌ها، یک الکترود کار جرقه‌زنی و حسگر شعله را انجام می‌دهد. در این الکترودها، دو سیگنال مختلف با فرکانس‌های متفاوت در یک آن از روی یک کابل رفت و آمد دارند.


مدل تک الکترودی:

جریان برق ولتاژ ۱۲۰۰۰ تا ۱۸۰۰۰ ولت DC از برد جرقه‌زن وارد الکترود جرقه‌زن می‌شود و بدنه مشعل وظیفه انتقال بار منفی جرقه‌زن را به عهده دارد (اتصال بدنه). ۳ میلی‌متر بهترین فاصله است.

مدل دو الکترودی:

دو الکترود برای جرقه زدن وجود دارد؛ یکی از الکترودها دارای جریان مثبت تا ۱۸ هزار ولت DC و الکترود دیگر دارای بار منفی است.

نکته: با وجود اینکه ولتاژ در سر الکترود جرقه زن ۱۸۰۰۰ ولت DC است، اما خطر برق گرفتگی از این جریان برای انسان وجود ندارد، زیرا توان برق برد جرقه زن ۶ وات می‌باشد، بنابراین آمپر آن بسیار کم است (۰/۰۰۰۰۵۴ آمپر). میزان برق گرفتگی در انسان ۱۰۰/۸ آمپر به بالا می‌باشد.

مشکلات:

• از ایرادهای الکترود جرقه زن این است که اگر فاصله الکترود جرقه زن تا بدنه الکترود منفی کمتر از ۳ میلی متر یا بیشتر از ۵ میلی متر باشد، در این صورت الکترود جرقه زن ضعیف جرقه می‌زند و امکان انفجاری روشن شدن پکیج وجود دارد.

• اگر الکترود جرقه زن به بدنه مشعل بچسبد یا اینکه به الکترود منفی بچسبد، ممکن است منجر به آسیب رساندن به برد جرقه زن یا برد اصلی دستگاه شود و جرقه زده نمی‌شود.

• اگر سر الکترود جرقه زن رسوب گرفته باشد یا زنگ زده باشد، آنگاه جرقه به خوبی زده نخواهد شد و ممکن است با سمباده نرم این مشکل برطرف شود. در این حالت پکیج انفجاری روشن می‌شود.

• اگر چینی الکترود جرقه زن خراب شود یا ترک بردارد، چون ولتاژ به دلیل نشت جریان از حد نیاز کمتر به سر الکترود جرقه زن می‌رسد، جرقه ضعیف خواهد بود و پکیج انفجاری روشن می‌شود.

• اگر برد اصلی دستگاه در قسمت جرقه زن خراب شود، آنگاه صدای جرقه شنیده نخواهد شد و لازم به یادآوری است که در این حالت دستگاه روشن نمی‌شود چون فرمانی صادر نمی‌شود.

• اگر سیم ارت دستگاه قطع شود، باعث می‌شود که جرقه ضعیف زده شود و دستگاه انفجاری روشن شود.

• اگر اتصالات الکترود جرقه زن شل باشد، آنگاه جرقه در سر الکترود ضعیف خواهد بود و پکیج انفجاری روشن خواهد شد.

• اگر جرقه زن سالم باشد، ولی شیر گاز به موقع باز نشود، آنگاه جرقه به مدت حدود ۷ ثانیه زده می‌شود و قطع می‌کند و خطای عدم تشکیل شعله یا عدم حس شدن شعله توسط حسگر صادر می‌شود.


الکترو تشخیص شعله

ترانس جرقه‌زن

در پکیج‌های امروزی به جای استفاده از ترموکوپل، بدنه فندک جرقه‌زن و یونیزاسیون، از ترانس جرقه‌زن و الکترود حسگر استفاده می‌شود که به این پکیج‌ها، پکیج‌های یونایزر (بدون شمعک) گفته می‌شود. در این پکیج‌ها شعله به هنگام نیاز تشکیل می‌گردد و علاوه بر کاهش مصرف سوخت، از ایجاد رسوب در قسمت بالای شمعک درون مبدل جلوگیری می‌شود.

همان‌گونه که گفته شد، ترانس جرقه‌زن یک ترانسفورماتور افزاینده ولتاژ است که با ارسال ولتاژ ۱۸ kV برای الکترود جرقه‌زن و ایجاد جرقه بر روی مشعل، سبب اشتعال گاز می‌گردد. ترانسفورماتور دارای دو سیم‌پیچ اولیه و ثانویه است که در نوع افزاینده ولتاژ، تعداد دور سیم‌پیچ ثانویه بیشتر از سیم‌پیچ اولیه است. در بعضی از پکیج‌ها این ترانس به صورت مجزا و در بعضی به صورت نصب‌شده بر روی برد وجود دارد.

میله یونیزاسیون (حسگر شعله)

میله یونیزاسیون یا حسگر شعله همانند ترموکوپل برای تشخیص وجود شعله در دستگاه‌های گازسوز به کار می‌رود، با این تفاوت که میله یونیزاسیون دقیق‌تر، حساس‌تر و مقاوم‌تر از ترموکوپل است. در حسگر شعله، یونیزه شدن مولکول‌های هوا بر اثر شعله، مقدار بسیار کمی جریان برق (در حد میکروآمپر) تولید می‌کند. برد پکیج با دریافت این مقدار جریان، به وجود شعله پی می‌برد و اگر به هر علتی شعله تشکیل نشود، جریانی در حسگر شعله به وجود نمی‌آید و برد دستگاه یا شیر گاز را باز نمی‌کند (دستگاه اصلاً روشن نمی‌شود) یا اگر در حین کار این اتفاق بیفتد، شیر گاز را می‌بندد و دستگاه را خاموش می‌کند.

• حداقل شدت جریان قابل تشخیص توسط حسگر شعله برابر ۰/۵ میکروآمپر است.

• در پکیج‌های جدید، الکترود جرقه‌زن همزمان نقش میله یونیزاسیون را نیز انجام می‌دهد، یعنی بعد از عمل جرقه‌زنی، الکترود شعله را حس کرده و با ارسال فرمان به برد، مسیر گاز به مشعل را توسط شیر برقی گاز باز می‌کند.

• در بعضی از پکیج‌ها، چینی نگهدارنده الکترودها و حسگر به صورت یک تکه ساخته شده‌اند تا تنظیم آن و فاصله بین الکترودها به هم نخورد.

• فاصله سر الکترود و حسگر تا بدنه مشعل ۵ تا ۱۰ میلی‌متر می‌باشد.